Winterpostelein is een van de eerste groenten die na de winter geoogst kan worden. Het is een kwestbare groente, waarvan je het beste een salade kunt maken. Ik serveerde het als bijgerecht bij vis met flingsalt en gebakken aardappeltjes.

Eerder schreef ik over mijn experimenten met gist en bakpoeder. Hieronder volgt het recept voor brood met bicarbonaat dat ik gebruikt heb. Het komt uit het boek The Great Scandinavian Baking Book van Beatrice Ojakangas.

Ik had al eerder verklapt dat ik het brood geen succes vond. Het brood was erg zoet van smaak, maar vooral erg zwaar en compact. Het brood woog 1,6 kilo en dat is ongeveer twee keer zo zwaar als een ‘normaal’ gistbrood. Ons gezin at het als lunch en we hadden de ervaring dat we het brood nog lang voelden zitten. Het enige voordeel was dat het redelijk snel te maken was: veel meer dan alles door elkaar husselen en afbakken houdt het recept niet in.

Aan het mengsel van graansoorten lag het ook niet, want dat heb ik onlangs gebruikt voor een zeer smakelijk gistbrood. Misschien had ik er toch twee kleinere broden van moeten maken, maar ik had geen twee kleine broodvormen. Toch denk ik dat het hem vooral in de hoeveelheid suiker zat en in de totale hoeveelheid.

Kortom, voor andere recepten van brood gemaakt met bicarbonaat of bakpoeder houd ik me aanbevolen. Tot die tijd laat ik gist voor de nodige lucht(igheid) zorgen.

Een tijd geleden stelde iemand mij de vraag: “Weet jij de voor- en nadelen van gist of wijnsteenbakpoeder?” Ik wist het antwoord niet en eerlijk gezegd heb ik nu ook nog geen pasklaar antwoord. De vraag heeft mij aan het denken, zoeken en experimenteren gezet. Afgelopen weekend leidde dat tot mijn eerste brood zonder gist. Ook tot het laatste voorlopig, want het gebruikte recept leverde geen lekker brood op. Wie heeft een beter recept?

De zoektocht bracht me er ook toe om nog eens kritisch naar mijn gistbrood te kijken, met name naar het ‘gemak’ ervan (of het gebrek daaraan). Ook dat leidde tot een nieuw basisrecept voor smakelijk brood dat een minder vast beslag op je tijd legt. Erg handig in een gezin met jonge kinderen en bedrijf aan huis. Beide recepten volgen z.s.m. (gezien drukte beschreven in vorige zin) zijn inmiddels via bovenstaande links te lezen.

Rest mij om op deze plaats mijn kennis te delen over gist en bakpoeder. Dus ook de vraag over verse versus droge gist probeer ik hieronder te beantwoorden.

Dit is een basisrecept voor het maken van bechamelsaus. Deze heerlijke saus is onmisbaar bij klassieke lasagna a la bolognese en andere pastagerechten. Er zijn allerlei variaties mogelijk op deze saus, waardoor het een aanvulling op allerlei andere recepten kan zijn.

In dit recept ga ik uit van alleen plantaardige producten, maar je kunt ook dierlijke producten als roomboter en (koeien- of geiten)melk gebruiken. Dit heeft invloed op de uiteindelijke smaak, maar daar kun je met het op smaak brengen tegenwicht aan bieden. Met havermelk bindt de saus overigens makkelijker dan met koeienmelk.

Met de koop van Het Scandinavisch Kookboek, geschreven door de Deense Trina Hahnemann en in het Nederlands uitgegeven bij Fontaine uitgevers, is het nog makkelijker om Zweeds te koken. Het boek bevat recepten uit de Deense, Zweedse en Noorse keuken, beschreven voor niet-Scandinavische thuiskoks. De mooie landschapsfoto’s zorgen meteen voor wat Scandinavië promotie.

Het eerste recept dat ik gekookt heb, is kapiteinsstoofschotel, sjömansbiff in het Zweeds. Het is een pittige stoofpot van rundvlees en aardappelen die gegeten wordt met zoetzure bieten, brood en grove mosterd. In plaats daarvan maakte ik bietensalade (maar dan zonder zalm en pasta) en roerde ik een eetlepel grove mosterd door de stoofpot.

Een ding is me duidelijk: kapiteinsstoofpot is niet fotogeniek. Stel je een bord (wat nattige) aardappelpuree voor met stukjes draadjesvlees erin. De smaak is echter geweldig: lekker kruidig, romig, pittig. Je wordt er bovendien heerlijk warm van en dat is ook belangrijk. Inmiddels eten we het elke winter meerdere keren.

Sjömansbiff staat ook in mijn Zweedse basiskookboek. Of dat recept erg goed is, vraag ik me af: het vlees hoeft maar 45 minuten te sudderen. De meeste rundvleesstoofschotels die ik ken, gaan uit van gemiddeld 2,5 uur sudderen, behalve als je magere runderreepjes gebruikt. Bovendien schrijft dat recept ook een bouillonblokje voor, terwijl het recept van Hahnemann de pit ontleent aan een eetlepel hele peperkorrels (ik nam zwarte; die zie je makkelijk zitten) en laurierblaadjes.

Kortom, het recept uit Het Scandinavisch Kookboek is het beste uitgangspunt om kapiteinsstoofpot te maken.